دکتر علی عزیزیدندانپزشکدرخواست نوبت
زمان‌بندی‌شده — انتشار ۹ آبان ۱۴۰۵

لبخند لثه‌ای؛ علت‌ها و روش‌های درمان در مشهد

لبخند لثه‌ای چیست و چرا ایجاد می‌شود؟ علت‌ها از دندان کوتاه تا تحرک زیاد لب و فک، و روش‌های درمان: اصلاح لثه، افزایش طول تاج، بوتاکس، ارتودنسی و ترکیب با لمینت.

برای بعضی از افراد، لبخند زدن با کمی تردید همراه است؛ چون حس می‌کنند هنگام خندیدن لثه‌ی زیادی دیده می‌شود یا دندان‌هایشان کوتاه به نظر می‌رسند. به این حالت لبخند لثه‌ای می‌گویند. خبر خوب این است که لبخند لثه‌ای در بیشتر موارد یک ویژگی ظاهری است، نه بیماری، و راه‌های درمانی متنوعی دارد. اما کلید نتیجه‌ی خوب، تشخیص درست علت است؛ چون درمان مناسب برای یک نفر ممکن است برای دیگری هیچ اثری نداشته باشد. در این مقاله علت‌ها و روش‌های درمان لبخند لثه‌ای در مشهد و به‌طور کلی را به زبان ساده توضیح می‌دهیم.

خلاصه: لبخند لثه‌ای معمولاً یکی از این چند علت را دارد: دندان‌هایی که زیر لثه پنهان مانده‌اند، تحرک زیاد لب بالا، رشد عمودی زیاد فک بالا یا ترکیبی از این‌ها. درمان‌ها از اصلاح لثه و افزایش طول تاج تا بوتاکس، ارتودنسی و در موارد شدید جراحی فک را شامل می‌شوند. گاهی اصلاح لثه با لمینت یا کامپوزیت ترکیب می‌شود تا تناسب دندان‌ها هم کامل شود.

لبخند لثه‌ای چیست؟

در یک لبخند معمولی، لب بالا معمولاً تا نزدیکی لبه‌ی لثه‌ی دندان‌های جلو بالا می‌رود و مقدار کمی از لثه دیده می‌شود. وقتی مقدار لثه‌ای که هنگام لبخند دیده می‌شود بیشتر باشد، این ظاهر را لبخند لثه‌ای یا نمایش بیش از حد لثه می‌نامند.

نکته‌ی مهم این است که «زیاد بودن» تا حدی سلیقه‌ای است. خیلی از افراد با کمی نمایش لثه لبخند جذاب و جوانی دارند. معیار اصلی، احساس خود شماست و اینکه لثه، دندان‌ها و لب‌ها در کنار هم چقدر هماهنگ دیده می‌شوند.

علت‌های لبخند لثه‌ای

۱. دندان‌های کوتاه یا رویش غیرفعال تغییریافته

در برخی افراد، لثه (و گاهی استخوان زیر آن) پس از رویش دندان‌ها به‌طور کامل عقب نمی‌رود و بخشی از تاج دندان زیر لثه پنهان می‌ماند. به این حالت رویش غیرفعال تغییریافته (altered passive eruption) می‌گویند. نتیجه، دندان‌هایی است که کوتاه و مربعی به نظر می‌رسند و لثه‌ی بیشتری دیده می‌شود؛ در حالی که اندازه‌ی واقعی دندان طبیعی است.

همچنین سایش لبه‌ی دندان‌ها (مثلاً در اثر دندان‌قروچه) می‌تواند دندان‌ها را کوتاه‌تر نشان دهد و نسبت لثه به دندان را به هم بزند.

۲. بزرگ شدن لثه

گاهی خود لثه حجیم یا متورم است؛ به دلیل التهاب ناشی از پلاک و جرم، ارتودنسی با بهداشت ضعیف، تغییرات هورمونی یا مصرف برخی داروها. در این حالت، پیش از هر درمان زیبایی، باید علت التهاب کنترل شود؛ گاهی فقط با جرم‌گیری و بهبود بهداشت، بخشی از مشکل برطرف می‌شود.

۳. تحرک زیاد لب بالا

در بعضی افراد، عضلات بالابرنده‌ی لب فعال‌تر از معمول هستند و هنگام لبخند، لب بالا بیش از حد بالا می‌رود. در این حالت دندان‌ها و لثه ممکن است کاملاً طبیعی باشند، اما لب «بیش از حد» کنار می‌رود.

۴. لب بالای کوتاه

اگر طول لب بالا کمتر از معمول باشد، حتی در حالت استراحت هم بخشی از دندان‌ها و گاهی لثه دیده می‌شود و در لبخند، نمایش لثه بیشتر می‌شود.

۵. علت اسکلتی: رشد عمودی زیاد فک بالا

در برخی افراد، فک بالا در جهت عمودی بیش از حد رشد کرده است. این حالت معمولاً با صورت کشیده‌تر و نمایش لثه‌ی زیاد در تمام عرض لبخند همراه است. درمان این نوع لبخند لثه‌ای پیچیده‌تر است و معمولاً به همکاری ارتودنتیست و جراح فک نیاز دارد.

۶. بیرون‌زدگی دندان‌های جلو

اگر دندان‌های جلوی فک بالا بیش از حد پایین آمده یا جلو آمده باشند، لثه‌ی اطراف آن‌ها هم با خودشان پایین می‌آید و نمایش لثه بیشتر می‌شود. این حالت اغلب با ارتودنسی قابل اصلاح است.

روش‌های درمان لبخند لثه‌ای

اصلاح لثه (ژنژیوکتومی)

اگر علت، لثه‌ی اضافه روی دندان‌هایی با طول طبیعی است و فاصله‌ی کافی تا استخوان وجود دارد، با برداشتن مقدار کمی از لثه و شکل‌دهی دوباره‌ی آن، دندان‌ها بلندتر و لبخند متعادل‌تر می‌شود. این کار با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و معمولاً دوره‌ی بهبود کوتاهی دارد.

افزایش طول تاج (کراون لنتنینگ)

اگر لبه‌ی استخوان هم به تاج دندان خیلی نزدیک است، فقط برداشتن لثه کافی نیست؛ چون لثه تمایل دارد فاصله‌ی طبیعی خود از استخوان را دوباره برقرار کند و ممکن است برگردد. در این حالت، علاوه بر لثه، مقدار کمی از استخوان هم با دقت اصلاح می‌شود. این روش نتیجه‌ی پایدارتری در این نوع موارد می‌دهد، اما دوره‌ی بهبود آن کمی طولانی‌تر است و معمولاً باید پیش از کارهای زیبایی نهایی چند هفته تا چند ماه صبر کرد تا لثه به ثبات برسد.

بوتاکس

اگر علت اصلی تحرک زیاد لب بالا باشد، تزریق مقدار کمی بوتاکس در عضلات بالابرنده‌ی لب می‌تواند میزان بالا رفتن لب را کمتر کند. این روش ساده و بدون جراحی است، اما اثر آن موقت است و معمولاً چند ماه دوام دارد؛ برای حفظ نتیجه باید تکرار شود.

روش‌های مربوط به لب

در برخی موارد با تحرک زیاد لب، روش‌های جراحی کوچک روی لب (مثل جابه‌جایی موقعیت لب) مطرح می‌شود. این روش‌ها برای همه مناسب نیستند و درباره‌ی مزایا، محدودیت‌ها و احتمال برگشت آن‌ها باید پیش از تصمیم کاملاً گفت‌وگو شود.

ارتودنسی

وقتی دندان‌های جلو بیش از حد پایین آمده‌اند، ارتودنسی می‌تواند آن‌ها را به موقعیت مناسب‌تری ببرد و لثه هم همراه دندان جابه‌جا می‌شود. گاهی از پیچ‌های کوچک ارتودنسی (مینی‌اسکرو) برای کمک به این حرکت استفاده می‌شود.

جراحی فک (ارتوگناتیک)

در لبخند لثه‌ای شدید با علت اسکلتی، درمان اصلی جراحی فک همراه با ارتودنسی است. این درمان بزرگ‌تری است و فقط پس از بررسی دقیق چهره، تصویربرداری و مشورت با ارتودنتیست و جراح فک و صورت تصمیم‌گیری می‌شود.

علت و درمان در یک نگاه

علت نشانه‌ی رایج درمان‌های معمول
لثه‌ی اضافه روی دندان طبیعی دندان‌های کوتاه و مربعی اصلاح لثه
لثه و استخوان نزدیک به تاج دندان کوتاه، لثه‌ی ضخیم افزایش طول تاج
التهاب یا بزرگ شدن لثه لثه‌ی متورم و خونریزی‌دهنده جرم‌گیری، درمان لثه، سپس ارزیابی دوباره
تحرک زیاد لب بالا دندان و لثه طبیعی، لب زیاد بالا می‌رود بوتاکس، گاهی روش‌های لب
دندان‌های جلوی پایین‌آمده نمایش لثه در ناحیه‌ی جلو ارتودنسی
رشد عمودی زیاد فک بالا صورت کشیده، لثه در تمام عرض لبخند ارتودنسی + جراحی فک

در عمل، بسیاری از افراد ترکیبی از این علت‌ها را دارند و درمان هم ممکن است ترکیبی باشد.

ترکیب اصلاح لثه با لمینت یا کامپوزیت

گاهی پس از اصلاح لثه، دندان‌ها بلندتر می‌شوند اما هنوز در فرم، رنگ یا تناسب با هم هماهنگ نیستند؛ یا لبه‌ی آن‌ها سابیده شده است. در این موارد، اصلاح لثه به‌عنوان پایه‌ی طراحی لبخند انجام می‌شود و پس از ثبات لثه، با لمینت سرامیکی یا کامپوزیت ونیر نسبت طول به عرض دندان‌ها و هماهنگی کلی لبخند تکمیل می‌شود.

ترتیب درست اهمیت زیادی دارد: اول لثه، بعد دندان‌ها. اگر لمینت یا کامپوزیت پیش از اصلاح لثه انجام شود، لبه‌ی آن پس از تغییر لثه ممکن است در جای نادرست قرار بگیرد. در طراحی لبخند دیجیتال می‌توان پیش از هر اقدامی، نتیجه‌ی ترکیب این درمان‌ها را شبیه‌سازی کرد و با شما در میان گذاشت.

بعد از اصلاح لثه چه انتظاری داشته باشید؟

  • چند روز ناراحتی خفیف و حساسیت لثه طبیعی است و معمولاً با مسکن‌های معمولی کنترل می‌شود.
  • در روزهای اول، غذای نرم و ولرم بخورید و از مسواک زدن محکم روی ناحیه پرهیز کنید.
  • دستورهای دندانپزشک درباره‌ی دهان‌شویه و جلسه‌ی کنترل را رعایت کنید.
  • برای کارهای زیبایی نهایی، معمولاً باید صبر کرد تا لثه کاملاً ثابت شود.

چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کنید؟

اگر نمایش لثه برایتان آزاردهنده است، یک معاینه‌ی ساده می‌تواند علت را روشن کند. اما در این موارد مراجعه را به تعویق نیندازید:

  • لثه‌ی متورم، قرمز یا خونریزی‌دهنده؛
  • بزرگ شدن ناگهانی لثه، به‌خصوص پس از شروع داروی جدید؛
  • سایش سریع لبه‌ی دندان‌ها یا کوتاه شدن آن‌ها؛
  • لق شدن دندان یا بوی بد مداوم دهان.

این نشانه‌ها ممکن است به مشکلی فراتر از ظاهر مربوط باشند.

جمع‌بندی

لبخند لثه‌ای در بیشتر موارد یک ویژگی ظاهری است و درمان آن اختیاری است؛ اما اگر شما را آزار می‌دهد، تقریباً همیشه راهی برای بهبود آن وجود دارد. کلید کار، تشخیص علت است: دندان پنهان زیر لثه، التهاب لثه، تحرک زیاد لب، موقعیت دندان‌ها یا رشد فک. بر همین اساس، درمان ممکن است یک اصلاح لثه‌ی ساده، بوتاکس، ارتودنسی، جراحی فک یا ترکیبی از آن‌ها با لمینت و کامپوزیت باشد. تصمیم نهایی درباره‌ی روش مناسب، همیشه پس از معاینه و بررسی دقیق چهره و دندان‌ها گرفته می‌شود.

برای آشنایی بیشتر با درمان‌های زیبایی در مطب ما صفحه‌ی طراحی لبخند در مشهد را ببینید، یا برای بررسی علت لبخند لثه‌ای خودتان نوبت معاینه بگیرید.

پرسش‌های رایج

لبخند لثه‌ای یعنی چه؟

وقتی هنگام لبخند، مقدار زیادی از لثه‌ی بالای دندان‌های جلوی فک بالا دیده شود، به آن لبخند لثه‌ای می‌گویند. اینکه چه مقدار لثه زیاد به حساب بیاید تا حدی سلیقه‌ای است و بیشتر به احساس خود شما و هماهنگی کلی چهره بستگی دارد.

آیا لبخند لثه‌ای بیماری است؟

در بیشتر موارد خیر؛ یک ویژگی ظاهری است و درمان آن اختیاری و زیبایی است. اما اگر لثه متورم، قرمز یا خونریزی‌دهنده است، ممکن است پای التهاب یا بیماری لثه در میان باشد که باید اول درمان شود.

بهترین درمان لبخند لثه‌ای کدام است؟

درمان به علت بستگی دارد. اگر دندان‌ها زیر لثه‌ی اضافه پنهان مانده‌اند، اصلاح لثه یا افزایش طول تاج مؤثر است؛ اگر لب بالا بیش از حد بالا می‌رود، بوتاکس یا روش‌های مربوط به لب مطرح می‌شود؛ و اگر علت اسکلتی است، ارتودنسی یا جراحی فک. تشخیص علت پس از معاینه انجام می‌شود.

آیا اصلاح لثه درد دارد؟

این کار با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و در حین کار دردی حس نمی‌کنید. بعد از آن معمولاً چند روز ناراحتی خفیف وجود دارد که با مسکن‌های معمولی و رعایت توصیه‌ها کنترل می‌شود.

اثر بوتاکس برای لبخند لثه‌ای دائمی است؟

خیر. اثر بوتاکس موقت است و معمولاً چند ماه دوام دارد؛ برای حفظ نتیجه باید تکرار شود. به همین دلیل بیشتر برای مواردی مناسب است که علت اصلی تحرک زیاد لب بالاست.

آیا لثه بعد از اصلاح دوباره رشد می‌کند؟

اگر فقط بافت نرم برداشته شود و فاصله‌ی لازم بین لبه‌ی لثه و استخوان رعایت نشده باشد، ممکن است لثه تا حدی برگردد. به همین دلیل گاهی علاوه بر لثه، کمی استخوان هم اصلاح می‌شود (افزایش طول تاج) تا نتیجه پایدار بماند.

نوشته و بازبینی‌شده توسط دکتر علی عزیزی

دانش‌آموخته‌ی دانشکده‌ی دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با دوره‌های تکمیلی پیشرفته‌ی ایمپلنت، لمینت سرامیکی و ونیر کامپوزیت.

این مقاله برای آگاهی عمومی است و جای معاینه را نمی‌گیرد؛ تشخیص و برنامه‌ی درمان هر فرد فقط پس از معاینه مشخص می‌شود.

مقاله‌های مرتبط

برای لبخند تازه‌تان وقت بگیرید

در جلسه‌ی اول، معاینه، مشاوره و برنامه‌ی درمان متناسب با شما مشخص می‌شود.