العربية
Englishبعد از کشیدن دندان چه بخوریم و چه نخوریم؟ (بستنی، آب، سیگار و غذای گرم)
بعد از کشیدن دندان چه زمانی میشود غذا خورد؟ بستنی، آب، چای، سیگار، نی و غذای داغ چه حکمی دارند؟ راهنمای ساعت به ساعت و روز به روز خوراکی و نوشیدنی برای بهبود بهتر و پیشگیری از خشک‌شدن حفره.
یکی از پرتکرارترین پرسش‌ها بعد از کشیدن دندان همین است: چه بخورم و چه نخورم؟ جواب کوتاه: نرم، خنک یا ولرم، بدون نی و بدون سیگار؛ و از دندانی که کشیده شده دور بجوید. در ادامه همه‌ی جزئیات را روز به روز می‌گوییم.
خلاصه: تا کمشدن بیحسی چیزی نخورید؛ بعد غذای نرم و سرد یا ولرم؛ نی، سیگار، نوشیدنی داغ و غذای سفت یا ریزدانه را چند روز کنار بگذارید. هدف همه‌ی این قوانین یکی است: لخته‌ی خون داخل حفره سر جایش بماند.
چرا خوراکی مهم است؟
بعد از کشیدن، داخل حفره لخته‌ی خون تشکیل میشود که مثل پانسمان طبیعی ترمیم را آغاز می‌کند. اگر این لخته با مکیدن، شست‌وشوی شدید، گرمای زیاد یا فشار غذای سفت کنده شود، حفره خشک میشود (دراای سوکت) و درد شدید روز دوم تا چهارم شروع میشود. غذا و نوشیدنی درست یعنی کمک به نگه‌داشتن لخته و آرام‌ماندن زخم.
ساعت به ساعت
| زمان | چه بخوریم | چه نخوریم |
|---|---|---|
| تا کمشدن بیحسی (حدود ۲–۳ ساعت) | هیچ؛ فقط آب خنک در حد نیاز با لیوان | هر چیز جویدنی (خطر گاز گرفتن لب و زبان) |
| ساعت‌های اول تا ۲۴ ساعت | ماست، بستنی با قاشق، سوپ ولرم، فرنی، پوره، موز له‌شده، آب خنک | نی، نوشیدنی و غذای داغ، تند، ترد و ریزدانه، سیگار |
| روز دوم تا سوم | غذای نرم‌تر معمولی: کته‌ی نرم، تخم‌مرغ نرم، مرغ ریش‌ریش، پاستای نرم | آجیل، چیپس، نان خشک و سفت، برنج دانه‌دانه‌ی خشک |
| روز چهارم تا هفتم | تدریجی به غذای معمولی برگردید، از طرف مقابل بجوید | غذای بسیار سفت یا چسبناک روی محل |
| بعد از یک هفته | غذای معمولی در صورت راحتی | هنوز از گاز زدن مستقیم روی محل مراقب باشید |
اگر جراحی بوده (مثلاً عقل نهفته)، رژیم نرم معمولاً طولانی‌تر است: بعد از کشیدن دندان عقل.
غذاهای مناسب (و ایده‌هایی که کمک می‌کنند)
- پروتئین نرم: ماست، پنیر نرم، تخم‌مرغ نیمرو یا آب‌پز نرم، مرغ یا ماهی ریش‌ریش‌شده، عدسی و حبوبات نرم‌پز
- کربوهیدرات نرم: کته‌ی نرم، فرنی، آش و سوپ غلیظ ولرم، پوره‌ی سیب‌زمینی، ماکارونی نرم
- میوه و سبزی: موز، سیب پخته یا رنده‌شده، ماست و میوه، پوره‌ی سبزیجات پخته
- نوشیدنی: آب، دوغ بدون گاز، شیر خنک (با لیوان)، آبمیوه‌ی ملایم (نه خیلی اسیدی)
تغذیه‌ی کافی (پروتئین، ویتامین C) به ترمیم کمک می‌کند؛ اگر دیابت دارید، قند خون را زیر نظر داشته باشید.
چه چیزهایی ممنوع یا بهتر است نباشد؟
- نی و مکیدن: فشار منفی لخته را می‌کند. حتی مکیدن شدید قاشق یا نوشیدنی هم میتواند اثر بگذارد.
- سیگار و قلیان: حداقل چند روز؛ دود و مکیدن هر دو خطر دارند.
- نوشیدنی و غذای داغ در ۲۴ ساعت اول: گرما رگ‌ها را باز می‌کند و خونریزی را تحریک می‌کند.
- غذای سفت، ترد و ریزدانه (آجیل، چیپس، برنج خشک، دانه‌ی کنجد): در حفره گیر می‌کنند.
- غذای تند و اسیدی (ترشی، آبلیمو، گوجه‌ی خام): زخم را می‌سوزانند.
- الکل در چند روز اول: با داروها تداخل دارد و التیام را کند می‌کند.
- نوشابه‌ی گازدار در روزهای اول: ممکن است ناحیه را تحریک کند.
دهان‌شویی و تمیزکردن
- تا ۲۴ ساعت شست‌وشوی شدید، تف و غرغره نکنید.
- از روز بعد با آب نمک ولرم (یک‌چهارم قاشق چای‌خوری نمک در یک لیوان آب) آرام دهان را بشویید و بگذارید آب خودبه‌خود بیرون بریزد.
- بقیه‌ی دندان‌ها را مسواک بزنید، ولی روی حفره مسواک نزنید تا دندانپزشک بگوید.
- غذای گیرکرده را با آب نمک آرام بشویید؛ سوزن، خلال دندان یا نخ دندان داخل حفره نکنید.
اگر دیابت دارید یا دارو مصرف می‌کنید
- دیابت: وعده‌های کوچک و مکرر نرم؛ قند خون را بیشتر چک کنید چون عفونت و ترمیم کند در کنترل‌نشده‌ها شایع‌تر است.
- رقیق‌کننده‌ی خون: داروی خود را بدون هماهنگی با پزشک قطع نکنید و هر نشانه‌ی خونریزی غیرعادی را خبر دهید.
- آنتی‌بیوتیک: با غذا طبق دستور مصرف کنید و دوره را کامل کنید.
علامت‌های هشدار
- درد شدید ضربان‌دار روز دوم تا چهارم (دراای سوکت): راهنمای کامل کشیدن دندان
- خونریزی که بند نمی‌آید
- تب، تورم رو به افزایش، چرک
- مشکل در بلع یا تنفس
اشتباه‌های رایج
- خوردن قبل از رفتن بیحسی و گاز گرفتن لب یا زبان
- نی برای نوشیدن «چون راحت‌تر است»
- چای و غذای داغ در ۲۴ ساعت اول
- خلال‌زدن حفره برای در آوردن غذا
- رها کردن تغذیه از ترس درد؛ بدن برای ترمیم به انرژی و پروتئین نیاز دارد.
جمع‌بندی
نرم، خنک، بدون نی و سیگار؛ و اگر درد یا خونریزی غیرعادی شد تماس بگیرید. بقیه‌ی راهنما: راهنمای کامل کشیدن دندان و جراحی عقل. برای جایگزینی دندان، ایمپلنت یا بریج.
برای بررسی شرایط خودتان نوبت معاینه بگیرید یا با مطب تماس بگیرید.
این مقاله جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص دندانپزشک نیست.
پرسش‌های رایج
چند ساعت بعد از کشیدن دندان میشود غذا خورد؟
معمولاً بعد از کمشدن بیحسی (حدود ۲ تا ۳ ساعت) میتوان غذای نرم و خنک یا ولرم خورد؛ پیش از رفتن بیحسی نخورید تا گونه، لب یا زبان را گاز نگیرید. دستور دندانپزشک شما مقدم است.
بعد از کشیدن دندان بستنی بخوریم؟
بستنی و غذای سرد در ۲۴ ساعت اول معمولاً مشکلی ندارد و حتی به کم‌کردن تورم کمک می‌کند؛ فقط با قاشق، نه نی، و بدون تکه‌های سفت، آجیل یا کوکی داخلش. بستنی‌های بسیار شیرین را زیاد نخورید.
چه زمانی بعد از کشیدن دندان میشود سیگار کشید؟
بهتر است حداقل ۷۲ ساعت و ترجیحاً بیشتر سیگار و قلیان نکشید، چون خطر خشک‌شدن حفره و تأخیر ترمیم را بالا می‌برند.
آب و چای داغ بعد از کشیدن دندان ممنوع است؟
تا ۲۴ ساعت اول نوشیدنی داغ را کنار بگذارید چون میتواند خونریزی را تحریک کند. آب ولرم یا خنک اشکالی ندارد؛ فقط با لیوان، نه نی.
چه زمانی می‌توانم غذای معمولی بخورم؟
برای کشیدن ساده معمولاً بعد از چند روز؛ برای جراحی یا دندان عقل نهفته ممکن است یک تا دو هفته طول بکشد. هر زمان که جویدن ناراحتی ندارد و دندانپزشک تأیید کرده است.
اگر غذا در حفره گیر کرد چه کنم؟
تا ۲۴ ساعت اول به آن دست نزنید. بعد با آب نمک ولرم آرام شستوشو بدهید؛ از نخ دندان، خلال دندان یا سوزن استفاده نکنید. اگر گیر کرده و درد دارد به دندانپزشک مراجعه کنید.
آیا قهوه، نوشابه یا الکل بعد از کشیدن ممنوع است؟
قهوهی داغ را در ۲۴ ساعت اول کنار بگذارید. نوشابههای گازدار و الکل بهتر است چند روز نخورید چون ممکن است ناحیه را تحریک کنند و الکل با داروها تداخل دارد.
