العربية
Englishبعد از کشیدن دندان عقل؛ خونریزی، تورم و برنامه‌ی روز به روز بهبودی
بعد از جراحی دندان عقل چه انتظاری داشته باشیم؟ برنامه‌ی روز اول تا هفته‌ی دوم، کنترل خونریزی و تورم، غذا، مسواک، بخیه، دراای سوکت و نشانه‌هایی که یعنی باید تماس بگیرید.
جراحی دندان عقل، به‌خصوص دندان نهفته، معمولاً بهبودی چندروزه دارد. اگر بدانید هر روز چه انتظاری باید داشته باشید و چه کنید، بسیاری از نگرانی‌ها از بین می‌رود. این مقاله برنامه‌ی روز به روز بهبودی را می‌دهد و می‌گوید کِی باید زنگ بزنید.
خلاصه: تورم و ناراحتی تا روز دوم تا سوم بیشتر میشود و بعد کم میشود. سیگار، نی و تف‌کردن را کنار بگذارید، دارو را طبق دستور مصرف کنید و اگر درد بعد از روز سوم بدتر شد یا تب، چرک یا خونریزی غیرعادی داشتید تماس بگیرید.
برنامه‌ی روز به روز
| زمان | چه انتظاری داشته باشید | چه کنید |
|---|---|---|
| روز جراحی | بی‌حسی در حال رفتن، نمزدن خونی، شروع ناراحتی | گاز ۳۰–۶۰ دقیقه، کمپرس سرد، دارو، غذای نرم و خنک، استراحت |
| روز ۲ | تورم رو به افزایش، کبودی، حس کشیدگی فک | ادامه‌ی دارو و کمپرس سرد؛ از اواخر روز می‌توانید گرمای ملایم هم امتحان کنید (طبق دستور) |
| روز ۳ | اوج تورم و گاهی محدودیت باز شدن دهان | آب نمک ولرم آرام، غذای نرم، باز و بسته‌کردن ملایم دهان |
| روز ۴ تا ۷ | تورم و درد کم میشود، کبودی رنگ عوض می‌کند | غذاهای نرم‌تر معمولی؛ بخیهها در صورت نیاز کشیده میشوند |
| هفته‌ی ۲ | تقریباً برگشت به حالت عادی | معمولاً غذای معمولی؛ جلسهی کنترل |
| هفته‌ها تا ماه‌ها | ترمیم استخوان زیر لثه | نگه‌داشتن بهداشت |
زمان‌ها برای جراحی نهفته‌ی پیچیده طولانی‌تر و برای دندان عقل ساده‌تر کوتاه‌تر است.
روز جراحی
- گاز استریل را ۳۰ تا ۶۰ دقیقه با فشار ملایم گاز بگیرید؛ اگر لازم شد گاز تازه بگذارید.
- کمپرس سرد بیرون صورت: ۱۵ دقیقه روی، ۱۵ دقیقه استراحت.
- تا کم‌شدن بی‌حسی چیزی نخورید؛ بعد غذای نرم و خنک.
- نمزدن خونی طبیعی است؛ بزاق صورتی‌رنگ یا کمی خون در بزاق تا چند ساعت اشکالی ندارد.
- دارو را به‌موقع و قبل از شدیدشدن درد شروع کنید.
- تف نکنید، با نی ننوشید، سیگار نکشید.
- سر را بالاتر و استراحت.
روز دوم و سوم
- اوج تورم و گاهی کبودی یا محدودیت باز شدن دهان (تریسموس خفیف).
- بعد از ۲۴ تا ۴۸ ساعت، گرمای ملایم روی صورت (مثل دستمال گرم، نه داغ) به کم‌شدن سفتی و باز شدن دهان کمک می‌کند. (دستور دندانپزشک شما مقدم است.)
- شست‌وشوی ملایم با آب نمک ولرم از روز بعد.
- باز و بسته‌کردن ملایم دهان چند بار در روز.
- غذای نرم و پروتئین کافی.
روز چهارم تا هفتم
تورم کم میشود و دهان راحت‌تر باز میشود. اگر بخیهی غیرقابلجذب زده شده، حدود یک هفته بعد کشیده میشود. از غذای سفت، ریزدانه و ترد (آجیل، چیپس، برنج خشک) تا بهبودی کامل پرهیز کنید چون در حفره گیر می‌کند.
خوراکی
برنامه‌ی دقیق: بعد از کشیدن دندان چه بخوریم و چه نخوریم. خلاصه: چند روز نرم، خنک یا ولرم؛ بدون نی، داغ، تند و ریزدانه.
مسواک و بهداشت
- بقیه‌ی دندان‌ها را از همان شب آرام مسواک بزنید.
- ناحیه‌ی جراحی را تا روز دوم یا سوم مسواک نزنید یا طبق دستور خیلی ملایم.
- شست‌وشو با آب نمک ولرم بعد از غذا (آرام، بدون فشار).
- دهان‌شویه‌ی ضدمیکروب فقط اگر دندانپزشک تجویز کرده.
دراای سوکت (خشک‌شدن حفره)
اگر لخته از بین برود، روز دوم تا چهارم درد شدید ضربان‌دار شروع میشود، گاهی با مزه و بوی بد. در عقل نهفته‌ی فک پایین شایع‌تر است. درمان: مراجعه، شست‌وشو و پانسمان حفره؛ معمولاً ظرف چند روز بهتر میشود. جزئیات: راهنمای کامل کشیدن دندان.
هشدارها
- درد شدید ضربان‌دار روز دوم تا چهارم
- تب، تورم رو به افزایش بعد از روز سوم یا چرک
- خونریزی که با گاز بند نمیآید
- بی‌حسی یا مورمور لب و چانه که نمی‌رود (خصوصاً در عقل پایین): دندان عقل روی عصب
- مشکل در بلع یا تنفس یا تورم زیر زبان و گردن: اورژانس
- ترشح از بینی هنگام آب خوردن (در عقل بالا؛ احتمال ارتباط با سینوس)
سیگار، ورزش و کار
- سیگار و قلیان: حداقل چند روز (ترجیحاً بیشتر).
- ورزش سنگین و بلندکردن وزنه: حدود یک هفته.
- کار اداری: معمولاً بعد از ۱ تا ۳ روز.
- سفر و پرواز: در موارد سینوس درگیر با جراح مشورت کنید.
- روزه: دندانپزشکی و روزه
مراقبت در شرایط خاص
- دیابت: قند را کنترل کنید و ترمیم را زیر نظر بگیرید.
- رقیق‌کننده‌ی خون: دارو را خودسرانه قطع نکنید و هر خونریزی غیرعادی را خبر دهید.
- بارداری: دندانپزشکی در بارداری
اشتباه‌های رایج
- تف‌کردن و شست‌وشوی شدید در ۲۴ ساعت اول
- دست‌زدن مکرر به محل یا خلال‌زدن
- سیگار و نی
- نادیده‌گرفتن درد شدید روز دوم تا چهارم
- ورزش زودهنگام
- قطع زودهنگام دارو یا مصرف خودسرانه‌ی دارو
سؤال‌هایی که بهتر است از جراح بپرسید
- کدام داروها و با چه زمان‌بندی؟
- بخیهها قابل‌جذب‌اند یا باید کشیده شوند؟ چه زمانی؟
- نشانه‌های هشدار و شماره‌ی تماس اضطراری؟
- چند روز استراحت و چه محدودیت‌هایی؟
- آیا تصویر سه‌بعدی یا نمونه‌ی آزمایشگاه (در صورت وجود ضایعه) لازم است؟
جمع‌بندی
اگر مراقبت را رعایت کنید، بیشتر بیماران ظرف حدود یک هفته به روال عادی برمی‌گردند. اگر قرار است دندان عقل را بکشید، قبل از آن دندان عقل؛ کی باید کشیده شود؟ و راهنمای کامل کشیدن و جراحی عقل را بخوانید.
برای بررسی شرایط خودتان نوبت معاینه بگیرید یا با مطب تماس بگیرید.
این مقاله جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص دندانپزشک نیست.
پرسش‌های رایج
تورم بعد از کشیدن دندان عقل تا کی میماند؟
تورم معمولاً تا ۴۸ تا ۷۲ ساعت بعد از جراحی بیشتر میشود و از آن به بعد کم میشود؛ بیشتر آن در حدود یک هفته برطرف میشود. تورمی که بعد از روز سوم شدیدتر شود باید بررسی شود.
خونریزی بعد از کشیدن عقل تا کی طبیعی است؟
نمزدن خونآلود تا ۲۴ ساعت طبیعی است. خونریزی روشن و پرحجم که با گاز گرفتن ۲۰ تا ۳۰ دقیقه بند نمیآید، باید اطلاع داده شود.
چند روز بعد از جراحی عقل می‌توان سر کار رفت؟
بسته به وسعت جراحی و شغل، معمولاً یک تا سه روز استراحت کافی است؛ از فعالیت سنگین و ورزش چند روز پرهیز کنید.
بخیهها کی کشیده میشوند؟
اگر بخیهی غیرقابلجذب باشد معمولاً حدود یک هفته بعد در جلسهی کنترل کشیده میشود؛ بخیههای قابلجذب خودبهخود از بین میروند.
چرا دهانم به‌سختی باز میشود؟
اسپاسم و تورم عضلات جونده بعد از جراحی دندان عقل پایین (تریسموس) شایع است و معمولاً ظرف چند روز تا یک هفته کم میشود. کمپرس ولرم بعد از ۲۴ تا ۴۸ ساعت و باز و بسته‌کردن ملایم دهان کمک می‌کند. اگر شدید یا همراه تب است، تماس بگیرید.
آیا بعد از کشیدن عقل می‌توان ورزش کرد؟
ورزش سنگین و بلندکردن اجسام سنگین را حدود یک هفته (یا طبق دستور) به تعویق بیندازید، چون فشار خون سر را بالا می‌برد و خونریزی و تورم را بیشتر می‌کند. راه‌رفتن سبک مشکلی ندارد.
آیا کبودی صورت بعد از جراحی عقل طبیعی است؟
بله، کبودی زرد و بنفش در گونه و گاهی تا گردن در چند روز اول شایع است و ظرف یک تا دو هفته رنگ عوض می‌کند و از بین می‌رود. اگر همراه تورم رو به افزایش، تب یا چرک باشد باید بررسی شود.
