سینوس لیفت باز یا بسته؟ تفاوت، کاربرد و کدام برای ایمپلنت لازم است

وقتی آسیاب بالا مدت‌ها پیش از دست رفته، استخوان زیر سینوس نازک می‌شود و جای کافی برای ایمپلنت نمی‌ماند. سینوس لیفت راهی برای ساختن استخوان در همین ناحیه است. اما «باز» و «بسته» دقیقاً یعنی چه و کدامش برای شما لازم است؟

خلاصه: سینوس لیفت کف سینوس را بالا می‌برد و استخوان می‌سازد. روش بسته برای کمبود کم تا متوسط و روش باز برای کمبود بیشتر استخوان است؛ انتخاب با CBCT و اندازه‌ی استخوان باقی‌مانده، نه ترجیح بیمار یا جراح.

چرا فک بالا چنین مشکلی دارد؟

سینوس‌های ماگزیلاری حفره‌های هوایی بالای ریشه‌ی آسیاب‌های فک بالا هستند. دو اتفاق مشکل می‌سازد:

۱. از دست رفتن دندان: استخوان بدون دندان تحلیل می‌رود و پایین‌تر آمدن سینوس (پنوماتیزاسیون) آن را نازک‌تر می‌کند. ۲. استخوان نرم‌تر فک بالا نسبت به فک پایین.

ایمپلنت‌های معمول به حدود ۸ تا ۱۰ میلی‌متر ارتفاع استخوان نیاز دارند (کوتاه‌تر هم وجود دارد). اگر کمتر باشد، یا ایمپلنت کوتاه می‌شود، یا استخوان ساخته می‌شود. اطلاعات پایه: پیوند استخوان و سینوس لیفت.

سینوس لیفت بسته (کراستال)

• از همان سوراخی که برای ایمپلنت باز می‌شود، با ابزار مخصوص کف سینوس به‌آرامی بالا می‌رود.
• معمولاً ماده‌ی پیوند هم از همان مسیر گذاشته می‌شود و ایمپلنت اغلب همزمان کاشته می‌شود.
• مناسب وقتی استخوان باقی‌مانده حدود ۵ میلی‌متر یا بیشتر و ثبات اولیه‌ی ایمپلنت ممکن است (عدد دقیق به نظر جراح).
• مزایا: کم‌تهاجمی‌تر، تورم و بهبودی کمتر، بدون جراحی دومین.
• محدودیت: میزان بالابردن کف محدود است (چند میلی‌متر) و دید مستقیم وجود ندارد.

سینوس لیفت باز (لترال)

• از دیواره‌ی کناری استخوان فک پنجره‌ای کوچک باز می‌شود، غشای سینوس با دقت از استخوان جدا و بالا برده می‌شود و فضای زیرش با ماده‌ی پیوند پر می‌شود.
• برای کمبود زیاد استخوان و وقتی استخوان باقی‌مانده کم است.
• ایمپلنت گاهی همزمان و گاهی چند ماه بعد (بعد از جوش‌خوردن پیوند) کاشته می‌شود.
• مزایا: افزایش ارتفاع بیشتر و دید مستقیم.
• معایب: جراحی وسیع‌تر، تورم و کبودی بیشتر، بهبودی طولانی‌تر، ریسک پارگی غشا بیشتر.

مقایسه

	سینوس لیفت بسته	سینوس لیفت باز
استخوان باقی‌مانده	نسبتاً کافی	کم
میزان افزایش	چند میلی‌متر	بیشتر
تهاجم	کمتر	بیشتر
دید جراح	غیرمستقیم	مستقیم
ایمپلنت	معمولاً همزمان	همزمان یا چند ماه بعد
بهبودی	سریع‌تر	طولانی‌تر
تورم و کبودی	کمتر	بیشتر

از کجا بفهمیم کدام لازم است؟

با CBCT (تصویر سه‌بعدی): ارتفاع و عرض استخوان باقی‌مانده، شکل و سلامت سینوس و وجود دیواره‌های داخل سینوس (سپتوم) دیده می‌شود. اگر سینوس عفونی یا مسدود باشد، ابتدا باید درمان شود. تصمیم برای شما شخصی است.

ماده‌ی پیوند چیست؟

• استخوان خود بیمار (از فک یا لگن، کمتر استفاده می‌شود)
• استخوان انسانی فرآوری‌شده (آلوگرفت)
• استخوان حیوانی فرآوری‌شده (زنوگرفت)
• مواد سنتتیک

همه‌ی آن‌ها به‌تدریج با استخوان خودتان جایگزین می‌شوند؛ انتخاب با جراح و شرایط شما است. از جراح بپرسید چه ماده‌ای و از کجا استفاده می‌شود.

عوارض و ریسک‌ها

• پارگی غشای سینوس: شایع‌ترین عارضه‌ی حین عمل؛ پارگی‌های کوچک معمولاً با ترمیم قابل مدیریت‌اند.
• عفونت و سینوزیت: نشانه‌ها: درد و فشار صورت، ترشح غلیظ بینی، تب.
• خونریزی از بینی چند روز اول (خفیف طبیعی است).
• تورم و کبودی صورت.
• جوش‌نخوردن یا از دست رفتن پیوند.
• ارتباط دهان و سینوس (در موارد نادر).

عواملی که خطر را بالا می‌برند: سیگار، سینوزیت مزمن یا آلرژی کنترل‌نشده، دیابت کنترل‌نشده، و رعایت‌نکردن دستورات بعد از جراحی.

مراقبت بعد از جراحی

• فین‌نکردن شدید و عطسه با دهان باز چند هفته (فشار به غشا آسیب می‌زند)
• بدون نی و سیگار
• کمپرس سرد در روزهای اول، سر بالاتر
• داروهای تجویزی (آنتی‌بیوتیک، ضداحتقان، مسکن) طبق دستور
• پرهیز از پرواز و غواصی و ورزش سنگین تا اجازه‌ی جراح
• بهداشت ملایم و مراجعه‌ی کنترل

درد و ناراحتی و راهنمای کلی: درد بعد از ایمپلنت چند روز طبیعی است؟.

زمان‌بندی کلی

• بسته با ایمپلنت همزمان: دوره‌ی جوش‌خوردن حدود ۳ تا ۶ ماه، سپس روکش.
• باز با ایمپلنت همزمان: جوش‌خوردن حدود ۴ تا ۶ ماه یا بیشتر.
• باز با ایمپلنت تأخیری: پیوند چند ماه (حدود ۴ تا ۹ ماه) صبر می‌کند و بعد ایمپلنت کاشته می‌شود و دوباره دوره‌ی جوش‌خوردن.

این‌ها بازه‌های تقریبی‌اند و برنامه‌ی دقیق با جراح تعیین می‌شود. راهنمای مراحل کلی: مراحل ایمپلنت.

آیا گزینه‌ی دیگری هست؟

• ایمپلنت کوتاه یا ایمپلنت زاویه‌دار (در بعضی موارد)
• اجتناب از ایمپلنت در آن ناحیه و استفاده از بریج یا پروتز دیگر
• ایمپلنت زایگوما در موارد بسیار شدید

هر گزینه مزایا و محدودیت خود را دارد؛ تصمیم با ارزیابی جراح.

اشتباه‌های رایج

• انتظار «بدون ناراحتی» بودن سینوس لیفت باز؛ تورم و کبودی چند روز طبیعی است.
• فین‌کردن یا عطسه‌ی شدید در هفته‌های اول.
• سیگار در دوره‌ی بهبودی.
• انتخاب فقط بر اساس سرعت و بدون CBCT.
• قطع داروها بدون مشورت.

سؤال‌هایی که بهتر است از جراح بپرسید

• بر اساس CBCT، چند میلی‌متر استخوان دارم و چه روشی لازم است؟
• آیا ایمپلنت همزمان است یا بعداً؟
• ماده‌ی پیوند چیست؟
• ریسک‌های من (سینوس، سیگار، بیماری) چیست؟
• چه علائمی یعنی باید فوراً خبر بدهم؟

جمع‌بندی

انتخاب بین باز و بسته فقط با تصویر سه‌بعدی ممکن است و هر دو روش وقتی در جای درست استفاده شوند، موفق‌اند. ریسک‌ها با تجربه‌ی جراح و مراقبت شما کم می‌شود. راهنمای کامل ایمپلنت را هم ببینید.

برای بررسی شرایط خودتان نوبت معاینه بگیرید یا با مطب تماس بگیرید.

این مقاله جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص دندانپزشک نیست.