عفونت اطراف ایمپلنت (پری‌ایمپلنتیت)؛ نشانه‌ها، علت‌ها و درمان

ایمپلنت از جنس تیتانیوم پوسیده نمی‌شود، ولی بافت اطرافش (لثه و استخوان) می‌تواند ملتهب و عفونی شود. این شایع‌ترین علت از دست رفتن ایمپلنت‌هایی است که مدتی کار کرده‌اند، و خبر خوب این است که در مرحله‌ی اول قابل‌پیشگیری و درمان‌پذیر است.

خلاصه: خونریزی لثه، تورم یا مزه‌ی بد دور ایمپلنت را جدی بگیرید. در مرحله‌ی اول (موکوزیت) درمان ساده و برگشت‌پذیر است؛ دیر مراجعه‌کردن می‌تواند به از دست رفتن استخوان و در نهایت ایمپلنت برسد. بهداشت، ترک سیگار و کنترل دوره‌ای کلید پیشگیری‌اند.

ایمپلنت و بیوفیلم

سطح ایمپلنت مثل دندان طبیعی در معرض پلاک (بیوفیلم) باکتریایی است. تفاوت مهم: بافت اطراف ایمپلنت چسبندگی ضعیف‌تری به سطح دارد (به‌جای رباط پریودنتال دندان)، خون‌رسانی کمتری دارد و وقتی التهاب شروع شود، سریع‌تر پیشرفت می‌کند. به همین دلیل نگهداری ایمپلنت مهم‌تر از دندان طبیعی است.

دو مرحله: موکوزیت و پری‌ایمپلنتیت

	موکوزیت	پری‌ایمپلنتیت
درگیری	فقط لثه	لثه و استخوان
نشانه	قرمزی، تورم، خونریزی	+ کاهش استخوان در رادیوگرافی، چرک، گاهی لقی
برگشت‌پذیری	برگشت‌پذیر	پیشرونده؛ کنترلش سخت‌تر
درمان	تمیزکاری و بهداشت	تمیزکاری عمیق، گاهی جراحی

موکوزیت می‌تواند پیش‌درآمد پری‌ایمپلنتیت باشد؛ پس نباید آن را بی‌اهمیت گرفت.

نشانه‌ها

• خونریزی هنگام مسواک، نخ دندان یا لمس
• قرمزی و تورم لثه‌ی اطراف
• مزه یا بوی بد، گاهی چرک
• درد یا ناراحتی خفیف (گاهی اصلاً درد ندارد!)
• کنار رفتن لثه و دیده‌شدن رزوه‌های ایمپلنت
• در مراحل پیشرفته لقی و حرکت ایمپلنت

درد ندارد یعنی مشکلی نیست؟ خیر. پری‌ایمپلنتیت اغلب بی‌درد شروع می‌شود؛ خونریزی لثه سیگنال اصلی است.

علت‌ها و عوامل خطر

• پلاک و بهداشت ضعیف: مهم‌ترین علت
• سابقه‌ی بیماری لثه (پریودنتیت)
• سیگار و قلیان
• دیابت کنترل‌نشده
• باقی‌ماندن سیمان زیر لثه (در پروتزهای سیمانی)
• ایمپلنت یا پروتز با طراحی نامناسب که تمیزکردن را سخت می‌کند
• فشار بیش از حد و دندان‌قروچه (دندان‌قروچه)
• نبود کنترل دوره‌ای
• کمبود لثه‌ی چسبنده دور ایمپلنت

تشخیص

دندانپزشک با معاینه‌ی لثه (خونریزی هنگام کاوش، عمق پاکت، ترشح چرکی)، رادیوگرافی (کاهش استخوان نسبت به قبل) و گاهی CBCT تشخیص می‌دهد. رادیوگرافی‌های قبلی برای مقایسه ارزشمندند؛ برای همین بیماران باید مدارک ایمپلنت و عکس‌های اولیه را نگه دارند.

درمان

• موکوزیت: تمیزکاری حرفه‌ای ایمپلنت و پروتز، آموزش بهداشت، دهان‌شویه‌ی ضدمیکروب به توصیه‌ی دندانپزشک و کنترل بعد از چند هفته.
• پری‌ایمپلنتیت خفیف تا متوسط: تمیزکاری عمیق، گاهی دارو، و در بسیاری موارد جراحی برای دسترسی به سطح ایمپلنت، پاک‌سازی و در بعضی موارد ترمیم استخوان.
• شدید یا بی‌ثبات: برداشتن ایمپلنت، ترمیم محل و کاشت مجدد یا جایگزین دیگر.

درمان بدون اصلاح عامل ایجادکننده (بهداشت، سیگار، دیابت) موفقیت ماندگار ندارد.

پیشگیری

• بهداشت دقیق: مسواک نرم، مسواک بین‌دندانی، نخ‌کش مخصوص یا واتر فلاسر اطراف ایمپلنت
• کنترل و جرم‌گیری هر ۶ تا ۱۲ ماه (در بیماران پرخطر کوتاه‌تر)
• ترک سیگار
• کنترل دیابت
• محافظ شبانه در دندان‌قروچه
• نگه‌داشتن مدارک ایمپلنت و رادیوگرافی‌ها

اگر ایمپلنت لق شد

لقی گاهی فقط شل‌شدن پیچ است (ساده)، و گاهی علامت از دست رفتن استخوان. هر دو را باید دندانپزشک ببیند: ایمپلنت دائمی است و چرا شل می‌شود.

اشتباه‌های رایج

• «خونریزی لثه عادی است» و ادامه‌ی نادیده‌گرفتن
• مسواک‌نزدن اطراف ایمپلنت از ترس خونریزی
• درمان با دهان‌شویه یا آنتی‌بیوتیک خودسرانه به‌جای تمیزکاری حرفه‌ای
• قطع کنترل دوره‌ای بعد از چند سال
• سیگار پس از جراحی ایمپلنت

سؤال‌هایی که بهتر است از دندانپزشک بپرسید

• چطور ایمپلنت و پروتز مرا تمیز کنم؟
• فاصله‌ی کنترل‌های من چقدر باشد؟
• آیا نشانه‌ای از التهاب در حال حاضر هست؟
• رادیوگرافی پایه در پرونده‌ی من هست؟

جمع‌بندی

پری‌ایمپلنتیت قابل‌پیشگیری و در مراحل اول قابل‌درمان است؛ کلید کار، کنترل منظم، بهداشت دقیق و عدم تأخیر است. اگر ایمپلنت دارید، خونریزی لثه را هرگز بی‌اهمیت نگیرید. راهنمای کامل ایمپلنت را هم ببینید.

برای بررسی شرایط خودتان نوبت معاینه بگیرید یا با مطب تماس بگیرید.

این مقاله جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص دندانپزشک نیست.